Hostoria Halloween

Opublikowano: niedziela, 01, listopad 2020

Historia Halloween: tętniące życiem święto ku czci zmarłych

Halloween jest  świętem, które w wieczór 31 października obchodzone jest w wielu państwach na świecie. Pierwotnie było celebrowane głównie w krajach anglosaskich, jednak obecnie jego zasięg zdecydowanie się powiększył. Symbolem Halloween jest wydrążona dynia z otworami w kształcie twarzy i świecą w środku. Popularnym zwyczajem jest zaś odwiedzanie domów sąsiadów przez dzieci przebrane za duchy,czarownice i superbohaterów, które „wymuszają” okup w postaci słodyczy (lub sztuczki).

Halloween – historia

Dokładna geneza Halloween nie jest znana. Przypuszcza się, iż pierwowzorem obecnego święta duchów może być rzymskie święto na cześć bóstwa owoców i nasion (Pomony) lub też celtyckie święto na powitanie zimy. Zgodnie z drugim scenariuszem, Halloween miałoby wywodzić się z celtyckich obrzędów poprzedzających święto Samain, które było celebrowane z okazji końca jesieni, a początku zimy. Samain („koniec lata”) było znane pod tą nazwą na terenach Irlandii, zaś u Walijczyków funkcjonowało jako Nos Galan Gaeaf („wieczór zimowy”). Anglosasi pisali o nim jako Blodmonath („krwawy miesiąc”), zaś nordyckie wzmianki mówią o „zimowych nocach”.

Powszechnie Halloween kojarzone jest ze świętem zmarłych, lecz tak naprawdę zarówno poganie jak i wcześni chrześcijanie upamiętniali zmarłych wiosną – między marcem a majem. Celtyccy kapłani (druidzi) wierzyli zaś, że w dzień Samhain granica między światem na Ziemi, a zaświatami zaciera się, a duchom (dobrym i złym) łatwiej jest wówczas przedostać do świata żywych. Wyznawcy wierzyli, że tego dnia, bóg śmierci Samhain sprowadzał na ziemię dusze osób zmarłych w minionym roku, aby odpokutowały swoje występki. Obchodom towarzyszyły najczęściej ogromne ogniska, które miały za zadanie przyciągnąć dobre duchy, a przepędzić złe. Przypuszcza się, iż obecny zwyczaj przebierania się w mroczne kostiumy wywodzi się właśnie od potrzeby odstraszenia złych duchów. Druidzi podczas swojego święta byli bowiem ubrani w czarne stroje. Ważną rolę odgrywały też duże rzepy, ponacinane na podobieństwo demonów, co może znajdować odzwierciedlenie w dzisiejszym drążeniu dyni i formowaniu jej na kształt upiora.

Halloween – USA

Zwyczaj zaczął zanikać wraz z wpływami chrześcijańskimi w średniowieczu, kiedy to uroczystość Wszystkich Świętych została przeniesiona z maja na 1 listopada. Sama nazwa obecnego Halloween jest najprawdopodobniej skróconym All Hallows' E’en, czyli wcześniejszym "All Hallows' Eve" – wigilia Wszystkich Świętych. Tradycja, zarówno katolicka, jak i pogańska, przetrwała głównie w Irlandii. To właśnie imigranci z tego kraju sprowadzili ją do Ameryki Północnej w latach 40. XIX wieku. Pierwsza parada z okazji Halloween odbyła się 31 października 1920 roku w mieście Anoka w stanie Minnesota (USA). Uczestnicy przebrali się wówczas w kolorowe stroje popularnych postaci. Zabawa była kontynuowana rokrocznie, zaś w 1937 roku amerykańską Anokę ogłoszono światową stolicą Halloween.

Halloween do zachodniej Europy trafiło dopiero w drugiej połowie XX wieku, po upadku komunizmu zaczęło być również popularne w krajach środkowej i wschodniej Europy. W Polsce po raz pierwszy pojawiło się w latach 90. Najhuczniej obchodzone jest jednak we wspomnianych Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Irlandii i Wielkiej Brytanii. Mimo że dzień nie jest tam świętem urzędowym, cieszy się, zaraz po święcie Bożego Narodzenia, największą popularnością.

Halloween – zwyczaje

W Halloween udział biorą zarówno dzieci, jak i dorośli, którzy tego dnia przebierają się za wampiry, duchy czy też czarownice. W Polsce w święto Halloween dla dorosłych organizowane są liczne imprezy kulturalne w nocnych klubach, występy teatralne oraz projekcje filmowe w kinach. Głównym symbolem święta jest jednak słynna wydrążona i podświetlona od środka dynia z wyszczerbionymi zębami. Wśród innych popularnych motywów pojawiają się duchy, demony, zombie, wampiry, czarownice, trupie czaszki, nietoperze czy też czarne koty. Do najważniejszych zabaw w Halloween zalicza się zaś gra „cukierek albo psikus” (ang. trick or treat). Dzieci chodzą wówczas z pojemnikami na cukierki po okolicy i odwiedzają mieszkańców. Jeżeli ktoś nie chce dać cukierka, otrzymuje od dzieci w zamian psikusa.

Halloweenowe zabawy to również przeskakiwanie przez świeczki, które są rozstawione w kole na ziemi. Świeczki, które nie zgasną, to szczęśliwe miesiące w przyszłym roku. Kolejna gra to wrzucanie orzecha do ogniska. Jeżeli orzech pęknie z trzaskiem, oznacza to odwzajemnioną miłość. Inną popularną zabawą jest zjadanie bez pomocy rąk wiszących na nitkach ciastek i owoców.